استارت‌آپی که صنعت تحویل غذا را متحول کرد

از یک ایده ساده تا ایجاد نخستین یونیکورن آشپزخانه ابری خاورمیانه؛ چگونه استارت‌آپ «کیتوپی» (Kitopi) از دل دبی برخاست و توانست با مدل نوآورانه خود نحوه رستوران‌داری و تحویل غذا را در منطقه بازتعریف کرده و به یکی از بازیگران اصلی فودتک تبدیل شود؟

به گزارش درنا ریپورت، امارات متحده عربی طی دو دهه گذشته توانسته خود را به‌عنوان یکی از مراکز نوآوری و فناوری در منطقه خاورمیانه مطرح کند. این کشور با سرمایه‌گذاری‌های کلان در زیرساخت‌های دیجیتال، ایجاد مناطق آزاد فناوری و توسعه پارک‌های استارت‌آپی، تلاش کرده است تا محیطی جذاب برای کارآفرینان و نوآوران فراهم کند. در این بین دبی و ابوظبی با ارائه مشوق‌های مالی و مالیاتی، حمایت قانونی و دسترسی به شبکه‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی توانسته‌اند به قطب استارت‌آپ‌های خاورمیانه تبدیل شوند.

اکوسیستم امارات از یک سو به استارت‌آپ‌ها اجازه رشد سریع در بازار داخلی را می‌دهد و از سوی دیگر از طریق موقعیت جغرافیایی استراتژیک خود، امکان دسترسی به بازارهای بزرگ منطقه‌ای و جهانی را نیز فراهم می‌کند. این کشور با تمرکز بر فناوری‌های آینده‌محور مانند «فودتک»، «فین‌تک»، «هوش مصنوعی» و «بلاک‌چین» توانسته است نقشی کلیدی در شکل‌دهی اکوسیستم نوآوری خاورمیانه ایفا کند و توجه سرمایه‌گذاران بین‌المللی را به خود جلب نماید.

رشد استارت‌آپ‌ها در امارات علاوه بر حمایت دولتی، به دلیل افزایش فرهنگ کارآفرینی و تغییر نگرش جامعه نسبت به نوآوری و ریسک‌پذیری نیز تسهیل شده است. فضای رقابتی سالم، دسترسی به نیروی انسانی متخصص و زیرساخت‌های لجستیک و دیجیتال پیشرفته، موجب شده است که استارت‌آپ‌های موفق بتوانند علاوه بر موفقیت در بازار داخلی با سرعت به بازارهای بین‌المللی نیز ورود پیدا کنند.

در این گزارش به بیان نحوه شکل‌گیری و توسعه استارت‌آپ کیتوپی (Kitopi) خواهیم پرداخت و به این پرسش پاسخ خواهیم داد که چگونه ایده ساخت یک آشپزخانه ابری توانست به نخستین یونیکورن آشپزخانه ابری خاورمیانه بدل شود.

از تولد یک ایده و تاریخچه شکل‌گیری

«کیتوپی» در ژانویه ۲۰۱۸ میلادی و به منظور پاسخ به یک نیاز روشن شکل گرفت. جایی که «محمد بلکاچ»، «سامان دربان»، «بدر عطیه» و «آنتونیو» در پی پاسخی برای این پرسش بودند که چگونه می‌توان موانع مالی و عملیاتی گسترش پلتفرم‌های سفارش غذا از جمله «Zomato» و «Talabat» را از میان برداشت و راه را برای گسترش سریع و پوشش بازار آنلاین پلتفرم‌های سفارش غذا باز کرد؟ «کیتوپی» پاسخی به این مسئله بود: ایجاد «آشپزخانه‌های ابری» که عملیات پخت، بسته‌بندی و تحویل را برای برندها بر عهده گیرد تا آن‌ها بتوانند بدون سرمایه‌گذاری سنگین، فروش آنلاین خود را توسعه دهند.

به زبان ساده، ایده «کیتوپی» این بود که به‌جای آنکه هر رستوران مجبور باشد آشپزخانه مستقل با تجهیزات، نیرو و هزینه‌های سنگین راه‌اندازی کند، یک شبکه از آشپزخانه‌های پیشرفته ایجاد کنیم که کل فرایند پخت، بسته‌بندی و حتی تحویل غذا را برای برندهای مختلف انجام دهد. این مدل باعث می‌شود رستوران‌ها بتوانند سریع‌تر و بدون سرمایه‌گذاری کلان وارد بازارهای جدید شوند و مشتریان نیز از تجربهٔ سفارش سریع‌تر و کیفیت یکنواخت بهره‌مند شوند.

تفاوت اصلی «کیتوپی» با بسیاری از رقبای مشابه در مدیریت یکپارچه است. این شرکت آشپزخانه در اختیار برندها قرار نمی‌دهد، بلکه همه چیز از آموزش کارکنان و لجستیک گرفته تا تحلیل داده‌های مصرف‌کنندگان و حتی پیشنهاد برای طراحی منو را هم پوشش می‌دهد. به این ترتیب، این شرکت به جای آنکه تنها یک پیمانکار آشپزی باشد، به شریک استراتژیک رستوران‌ها و برندهای غذایی تبدیل شده است. در واقع، کیتوپی را می‌توان «اوبرِ صنعت غذاپزی» دانست؛ بستری که امکان رشد سریع و پایدار رستوران‌ها را بدون دغدغه‌های عملیاتی برای آنها فراهم می‌کند. همین امر «کیتوپی» را از بسیاری از رقبای محلی متمایز کرد و مسیرش را به سمت یک بازیگر مقیاس‌پذیر و فناورانه هموار ساخت.

سیستم‌عامل هوشمند آشپزخانه؛ قلب تپنده کیتوپی  

«Kitopi» که خود را مدل «مدیریت‌شده آشپزخانه ابری» یا  «managed cloud kitchen»‌می‌نامد، برخلاف بسیاری از رقبایش که تنها آشپزخانه‌هایی برای اجاره در اختیار برندها می‌گذارند یک پلتفرم یکپارچه ایجاد کرده است که کل عملیات زنجیره ارزش غذا را مدیریت می‌کند. مهم‌ترین دارایی شرکت «سیستم‌عامل هوشمند آشپزخانه» یا «Smart Kitchen Operating System» است. این نرم‌افزار که به اختصار «SKOS» نامیده می‌شود سیستمی که از ثبت سفارش تا مدیریت موجودی و توزیع مواد اولیه را خودکار و داده‌محور می‌کند.

«Boston Consulting Group» در گزارشی به بررسی این نرم‌افزار پرداخته و می‌گوید: «SKOS» باعث می‌شود که یک برند بتواند ظرف کمتر از یک ماه به طور کامل روی شبکه «کیتوپی» فعال شود. این یعنی برندها می‌توانند بدون ایجاد آشپزخانه جدید یا هزینه زیرساختی سنگین، به‌سرعت وارد بازارهای جدید شوند. این سرعت و انعطاف، مزیتی رقابتی است که هم به رشد سریع «کیتوپی» و هم به وفاداری شرکای برند کمک کرده است.

«کیتوپی» با استفاده از داده‌های «SKOS» حتی می‌تواند به برندها در توسعهٔ منو و قیمت‌گذاری کمک کند. بر اساس گزارش «Bloomberg»، این شرکت از الگوریتم‌های تحلیلی برای بررسی عادات مصرف‌کنندگان در مناطق مختلف بهره می‌برد و به برندها پیشنهاد می‌دهد کدام محصولات شانس بیشتری برای موفقیت دارند. به این ترتیب، «کیتوپی» صرفاً یک پیمانکار اجرایی نیست، بلکه به شریک استراتژیک برندها تبدیل شده است.

رشد سریع و تبدیل‌شدن به یونیکورن

این استارت‌آپ با توسعه زیرسیاخت‌های خود توانست به سرعت گسترش یافته و سرمایه جذب کند. به گزارش «Financial Times»، «کیتوپی» در سال ۲۰۲۰ توانست ۶۰ میلیون دلار سرمایه جذب کند؛ نقطهٔ عطفی که نشان داد سرمایه‌گذاران بین‌المللی به پتانسیل این مدل ایمان آورده‌اند. در همان سال، این شرکت اعلام کرد بیش از ۳۰ آشپزخانه در چند کشور حوزه خلیج فارس دارد و به سرعت در حال گسترش است.

اما اوج داستان در ژانویه ۲۰۲۱ رقم خورد. جایی که «کیتوپی» توانست ۴۱۵ میلیون دلار سرمایه جذب کند؛ سرمایه‌گذاری که توسط «SoftBank Vision Fund» رهبری شد و مشارکت سرمایه‌گذاران منطقه‌ای مانند «Chimera Investment» و «DisruptAD» را نیز به همراه داشت. این سرمایه‌گذاری، کیتوپی را به اولین یونیکورن صنعت آشپزخانه ابری در خاورمیانه بدل کرد.

اهمیت این دور سرمایه‌گذاری تنها در حجم آن نبود. برای نخستین بار، یکی از بزرگ‌ترین صندوق‌های فناوری دنیا به طور جدی روی یک استارت‌آپ خاورمیانه‌ای در حوزه «فودتک» سرمایه‌گذاری کرد. به نقل از «Bloomberg» این امر نه‌تنها اعتبار جهانی به «کیتوپی» داد، بلکه پیام روشنی برای بازار منطقه ارسال کرد: امارات می‌تواند میزبان استارت‌آپ‌هایی باشد که در سطح جهانی قابل رقابت‌اند.

با این سرمایه، «کیتوپی» توسعه جغرافیایی خود را شتاب بخشید. به گزارش «BCG»، تا پایان ۲۰۲۲ این شرکت بیش از ۷۵ آشپزخانه در چهار کشور داشت و همکاری‌اش با بیش از ۲۰۰ برند غذایی تثبیت شده بود.

تنوع استراتژیک؛ از آشپزخانه ابری تا اکوسیستم غذایی

بر اساس گزارش «Magnitt»، این استارت‌آپ پس از تبدیل شدن به یونیکورن، استراتژی خود را فراتر از مدل صرفاً ابری برد. «کیتوپی» اکنون به دنبال ایجاد یک اکوسیستم غذایی همه‌جانبه است. این تغییر شامل سه بخش کلیدی است:

1. توسعه رستوران‌های حضوری و سالن‌های غذا (food halls)
2. سرمایه‌گذاری مستقیم در برندهای نوظهور
3. بهره‌گیری از داده و فناوری برای مدیریت زنجیرهٔ تأمین و لجستیک

در این راستا محمد بالوت، مدیرعامل کیتوپی، اعلام کرده است که این شرکت تا یک میلیارد دلار برای خرید یا شراکت با برندهای غذایی در منطقه اختصاص خواهد داد. هدف از این اقدام، ساختن سبدی متنوع از برندهاست که بر اساس آن «کیتوپی» علاوه بر آشپزی و تحویل غذا، مالکیت بخشی از آن‌ها را نیز در اختیار بگیرد.

این تنوع، مزایایی روشن از جمله درآمد چندمنبعی، افزایش قدرت چانه‌زنی با تأمین‌کنندگان و ایجاد تجربهٔ مشتری چندکاناله به همراه دارد، اما چنین راهبردی پیچیدگی عملیاتی و ریسک مدیریتی بالایی هم دارد، چراکه ترکیب مدل سرمایه‌گذاری با مدل اجرایی نیازمند توازن دقیقی است.

چشم‌انداز آینده؛ فرصت‌ها و ریسک‌ها

در حال حاضر «کیتوپی» یکی از بزرگ‌ترین کارفرمایان صنعت «فودتک» در منطقه است و صدها نیروی انسانی در چند کشور دارد. مقیاس بزرگ، فناوری اختصاصی و حمایت سرمایه‌گذاران قدرتمند سه ستون اصلی مزیت رقابتی آن محسوب می‌شوند، اما آیندهٔ این شرکت بدون چالش نخواهد بود.

در این راستا «Financial Times» تأکید می‌کند که کاهش حاشیهٔ سود در پی رقابت شدید با استارت‌آپ‌های مشابه در هند، اروپا و حتی چین و تغییر رفتار مصرف‌کنندگان پس از پاندمی کرونا می‌تواند سرعت رشد این شرکت را کاهش دهد.

به نقل از «BCG»، در بهترین سناریو، «کیتوپی» می‌تواند مدل خود را به بازارهای جدیدی چون آفریقا و جنوب شرق آسیا ببرد و در صنعت جهانی تحویل غذا نقش‌آفرینی کند. در سناریوی محافظه‌کارانه‌تر، این شرکت تمرکزش را بر بهینه‌سازی سودآوری و مدیریت برندهای موجود خواهد گذاشت و در سناریوی بدبینانه ممکن است فشار مالی و عملیاتی موجب شود که «کیتوپی» به سمت ادغام یا شراکت با بازیگران بزرگ‌تر صنعت غذا حرکت کند.

در مجموع می‌توان گفت «کیتوپی» نه فقط یک استارت‌آپ موفق، بلکه نماد بلندپروازی اقتصادی امارات در عرصهٔ فناوری است. از ایده‌ای ساده در سال ۲۰۱۸ تا جذب صدها میلیون دلار سرمایه و تبدیل شدن به یونیکورن، مسیر این شرکت گویای ظرفیت‌های منطقهٔ خلیج فارس برای خلق داستان‌های موفقیت جهانی است.

با این حال چالش اصلی کیتوپی در سال‌های پیش‌رو این است که ثابت کند مدل آشپزخانه ابری می‌تواند رشد سریع را در کنار سودآوری پایدار به همراه داشته باشد. آینده نشان خواهد داد که آیا این شرکت می‌تواند در برابر فشار رقابتی و تغییر رفتار مصرف‌کنندگان تاب بیاورد و جایگاه خود را به‌عنوان پیش‌گام جهانی فودتک تثبیت کند یا خیر.

انتهای پیام/