به گزارش «درنا ریپورت»، امارات متحده عربی طی دو دهه گذشته سرمایهگذاری گستردهای در توسعه بنادر، مناطق آزاد و زیرساختهای لجستیکی انجام داده و امروز یکی از مهمترین گرههای زنجیره تأمین جهانی به شمار میرود. موقعیت جغرافیایی این کشور در محل اتصال آسیا، اروپا و آفریقا باعث شده بنادر آن نقشی کلیدی در تجارت بینالمللی، صادرات مجدد (Re-export) و ترانزیت کالا ایفا کنند.
امارات قلب تپنده تجارت دریایی خلیج فارس
موفقیت امارات در تبدیل شدن به یکی از بزرگترین مراکز لجستیکی جهان، تنها به موقعیت جغرافیایی این کشور محدود نمیشود. دولت امارات طی سالهای گذشته میلیاردها دلار در توسعه بنادر، پایانههای کانتینری، مناطق آزاد، شبکههای جادهای و ریلی و سامانههای هوشمند مدیریت کالا سرمایهگذاری کرده است.
شرکت اماراتی «DP World» امروز یکی از بزرگترین اپراتورهای بندری جهان است و دهها پایانه دریایی و لجستیکی را در کشورهای مختلف مدیریت میکند. در کنار آن «AD Ports Group» نیز با توسعه بندر خلیفه، بنادر ابوظبی و سرمایهگذاری در کریدورهای حملونقل بینالمللی، نقش مهمی در افزایش سهم امارات از تجارت جهانی ایفا کرده است.
به گزارش سازمان تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD)، کیفیت زیرساختهای بندری و لجستیکی یکی از مهمترین عوامل افزایش رقابتپذیری اقتصادها در تجارت بینالمللی است و امارات طی سالهای اخیر با توسعه مستمر این زیرساختها توانسته جایگاه خود را در میان مهمترین مراکز حملونقل دریایی جهان تثبیت کند.
بیشتر بخوانید:
- بنادر امارات؛ معرفی ۱۲ بندر مهم امارات متحده عربی
- بندر جبل علی دبی؛ آشنایی با بندر جبل علی امارات
- همهچیز در خصوص بندر خور فکان امارات
بندر جبل علی بزرگترین بندر کانتینری خاورمیانه
در میان بنادر امارات، بندر جبل علی جایگاه ویژهای دارد. این بندر که توسط DP World اداره میشود، بزرگترین بندر کانتینری خاورمیانه و یکی از مهمترین مراکز ترانزیت کالا در جهان به شمار میرود.
به گزارش DP World، جبل علی به بیش از صدها بندر در سراسر جهان متصل است و نقش کلیدی در صادرات مجدد کالا، تجارت منطقهای و زنجیره تأمین بین آسیا، اروپا و آفریقا ایفا میکند.
علاوه بر این، وجود منطقه آزاد جبل علی (JAFZA) که یکی از بزرگترین مناطق آزاد تجاری جهان محسوب میشود، مزیت مهم دیگری برای این بندر است. هزاران شرکت بینالمللی از این منطقه بهعنوان پایگاه توزیع کالا در بازارهای خاورمیانه، آفریقا و آسیای جنوبی استفاده میکنند.
بندر خلیفه؛ محور توسعه لجستیک ابوظبی
در سالهای اخیر، بندر خلیفه نیز به یکی از مهمترین بازیگران صنعت بندری منطقه تبدیل شده است. به گزارش AD Ports Group، این بندر با توسعه پایانههای کانتینری، سرمایهگذاری در فناوریهای هوشمند و اتصال به شبکههای حملونقل زمینی و ریلی، نقش مهمی در راهبرد تنوعبخشی اقتصادی ابوظبی ایفا میکند.
همچنین توسعه همکاریهای بینالمللی AD Ports Group با اپراتورها و شرکتهای لجستیکی در آسیا، اروپا و آفریقا، ظرفیت این بندر را برای جذب تجارت ترانزیتی افزایش داده است.
تحلیلگران معتقدند اکنون فرصت مناسبی برای افزایش حجم کالاهای عبوری از بندر خلیفه و تقویت جایگاه آن در رقابت با سایر بنادر منطقه باشد، بهویژه آنکه دولت ابوظبی همچنان سرمایهگذاری در زیرساختهای دریایی و لجستیکی را یکی از اولویتهای اصلی برنامههای توسعه اقتصادی خود میداند.
بیشتر بخوانید:
- آشنایی با مناطق آزاد تجاری امارات و مزایای آنها
- سرمایهگذاری در صنعت حملونقل و لجستیک امارات
- سرمایهگذاری در صنعت حملونقل دریایی امارات
بندر فجیره؛ مزیت راهبردی خارج از تنگه هرمز
در میان بنادر امارات، بندر فجیره جایگاه متفاوتی دارد. این بندر در ساحل دریای عمان و خارج از تنگه هرمز قرار گرفته و به همین دلیل، همواره یکی از مهمترین مراکز ذخیرهسازی سوخت، خدمات بانکرینگ و پشتیبانی کشتیهای تجاری در منطقه بوده است.
فجیره یکی از بزرگترین مراکز سوخترسانی دریایی جهان به شمار میرود و سالانه هزاران کشتی از خدمات این بندر استفاده میکنند. موقعیت جغرافیایی آن باعث شده از اهمیت عملیاتی بسیار بالایی برخوردار باشد.
کارشناسان معتقدند اکنون بندر فجیره میتواند بیش از گذشته از افزایش تردد کشتیها، رشد تجارت انرژی و افزایش تقاضا برای خدمات لجستیکی و سوخترسانی بهرهمند شود.
خور فکان؛ حلقه اتصال شرق و غرب
بندر خور فکان در امارت شارجه نیز یکی دیگر از داراییهای راهبردی امارات در صنعت دریایی است. این بندر که در ساحل شرقی امارات و مشرف به دریای عمان قرار دارد، یکی از مهمترین مراکز ترانشیپمنت (Transshipment) منطقه محسوب میشود. به گزارش Gulftainer، خور فکان به دلیل قرار گرفتن خارج از تنگه هرمز، دسترسی مستقیم به مسیرهای بینالمللی کشتیرانی دارد و نقش مهمی در انتقال کانتینر میان خطوط دریایی شرق و غرب ایفا میکند.
این بندر میتواند با افزایش حجم عملیات ترانشیپمنت، کاهش زمان انتظار کشتیها وبا سایر مراکز لجستیکی منطقه به رقابت بپردازد.
تجارت ایران و امارات؛ فرصتهای جدید برای بنادر
امارات سالهاست یکی از مهمترین شرکای تجاری ایران و بزرگترین مرکز صادرات مجدد کالا به بازار ایران محسوب میشود. بخش قابل توجهی از این تجارت از طریق بنادر امارات، بهویژه جبل علی، انجام میشود.
با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که عواملی مانند تحریمهای بینالمللی، مقررات بانکی، سیاستهای گمرکی و وضعیت اقتصاد جهانی نیز بر روند مبادلات تجاری دو کشور تأثیرگذار هستند.
سرمایهگذاری امارات در زیرساختهای بندری ادامه دارد
یکی از نکات قابل توجه این است که امارات در هیچ دورهای روند توسعه زیرساختهای دریایی خود را متوقف نکرد. به گزارش خبرگزاری رسمی امارات متحده عربی (وام)، پروژههای توسعه پایانههای کانتینری، افزایش ظرفیت بنادر، دیجیتالیسازی فرآیندهای گمرکی، توسعه مناطق آزاد و سرمایهگذاری در فناوریهای هوشمند همچنان در دستور کار قرار دارد.
همچنین DP World طی سالهای اخیر سرمایهگذاری خود را در توسعه شبکه جهانی بنادر، مراکز لجستیکی و خدمات زنجیره تأمین ادامه داده است. این رویکرد نشان میدهد امارات به جای اتکا به درآمدهای نفتی، همچنان بر تقویت جایگاه خود بهعنوان هاب تجارت، حملونقل و لجستیک جهانی تمرکز دارد.
رقابت بنادر امارات با مراکز بزرگ منطقه
رقابت در صنعت بندری خاورمیانه طی سالهای اخیر شدت گرفته است. بنادر عربستان سعودی، عمان، قطر و حتی برخی بنادر پاکستان و هند تلاش میکنند سهم بیشتری از تجارت منطقه را جذب کنند. با این حال، کارشناسان معتقدند امارات همچنان از چند مزیت رقابتی مهم برخوردار است؛ از جمله:
- زیرساختهای بندری پیشرفته و ظرفیت بالای جابهجایی کانتینر
- شبکه گسترده مناطق آزاد تجاری
- قوانین نسبتاً تسهیلشده برای سرمایهگذاری خارجی
- موقعیت جغرافیایی در تقاطع مسیرهای تجاری آسیا، اروپا و آفریقا
- حضور اپراتورهای بینالمللی مانند DP World و AD Ports Group
- سرمایهگذاری مستمر در تحول دیجیتال و خدمات هوشمند
این مزیتها باعث شده بسیاری از شرکتهای بینالمللی فعالیت خود در بنادر امارات را حفظ کنند.
بیشتر بخوانید:
- راهنمای جامع واردات از امارات به ایران
- تجارت بینالمللی امارات و روابط تجاری با ایران
- فعالیتهای تجاری امارات در سهماهه سوم ۲۰۲۶ شتاب میگیرد
چشمانداز صنعت بندری امارات
بر اساس گزارش سازمان تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD)، تجارت دریایی همچنان ستون اصلی اقتصاد جهانی است و بیش از ۸۰ درصد تجارت کالا در جهان از طریق دریا انجام میشود. از این رو، کشورهایی که زیرساختهای بندری کارآمد و شبکههای لجستیکی پیشرفته دارند، از مزیت رقابتی قابل توجهی برخوردار خواهند بود.
در این میان، امارات تلاش کرده است با ترکیب سرمایهگذاری در زیرساخت، توسعه فناوری، گسترش مناطق آزاد و حضور فعال در بازارهای بینالمللی، جایگاه خود را بهعنوان یکی از مهمترین مراکز لجستیکی جهان تثبیت کند.
در مجموع باید گفت این روزها فرصت تازهای برای صنعت حملونقل دریایی و بنادر امارات ایجاد شده است. در این میان، بندر جبل علی، بندر خلیفه، فجیره و خورفکان به دلیل زیرساختهای مدرن، موقعیت راهبردی و سرمایهگذاریهای مستمر، بیشترین ظرفیت را برای بهرهبرداری از این شرایط دارند. علاوه بر آن، ادامه توسعه مناطق آزاد، دیجیتالیسازی خدمات بندری و حضور بازیگران بزرگی مانند DP World و AD Ports Group، جایگاه امارات را بهعنوان یکی از مهمترین هابهای تجارت و لجستیک جهان تقویت کرده است.
با وجود این، پایداری این روند به عوامل متعددی از جمله ثبات امنیتی منطقه، وضعیت اقتصاد جهانی، سیاستهای تجاری و تداوم سرمایهگذاری در زیرساختها وابسته خواهد بود. در صورت تأمین شرایط مورد نیاز بنادر امارات میتوانند نقش پررنگتری در زنجیره تأمین جهانی ایفا کنند و سهم بیشتری از تجارت بینالمللی را به خود اختصاص دهند.
انتهای پیام/
بیشتر بخوانید: