بیمه اجتماعی در امارات برخلاف بسیاری از کشورها، عمدتاً برای شهروندان این کشور طراحی شده و بیشتر اتباع خارجی، از جمله ایرانیان، مشمول نظام بازنشستگی دولتی نیستند. با این حال، اصلاحات قانونی سالهای اخیر و اجرای قانون جدید بیمه اجتماعی، این نظام را به یکی از مهمترین ارکان سیاستهای رفاهی و بازار کار امارات تبدیل کرده است.
به گزارش درنا ریپورت، امارات متحده عربی طی دو دهه گذشته تنها در حوزههایی مانند تجارت، سرمایهگذاری و توسعه زیرساختها رشد نکرده، بلکه همزمان نظامهای حمایتی و رفاهی خود را نیز متناسب با تحولات اقتصادی این کشور توسعه داده است. یکی از مهمترین این نظامها، بیمه اجتماعی (Social Security) است که نقش مهمی در تأمین امنیت مالی شهروندان اماراتی پس از بازنشستگی، در زمان ازکارافتادگی یا در صورت فوت ایفا میکند. با این حال، ساختار بیمه اجتماعی در امارات تفاوتهای اساسی با بسیاری از کشورهای جهان دارد؛ زیرا این نظام عمدتاً برای شهروندان امارات و در چارچوب توافقنامههای منطقهای برای اتباع کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) طراحی شده و بیشتر کارکنان خارجی، از جمله ایرانیان، مشمول آن نیستند.
به گزارش General Pension and Social Security Authority (GPSSA) و پرتال رسمی دولت امارات (u.ae)، در سالهای اخیر با اجرای اصلاحات قانونی، تصویب قانون فدرال شماره ۵۷ سال ۲۰۲۳، توسعه خدمات دیجیتال و اجرای برنامههای حمایتی جدید، نظام بازنشستگی و بیمه اجتماعی امارات وارد مرحله تازهای از تحول شده است. این اصلاحات در راستای سیاستهای کلان دولت برای افزایش مشارکت شهروندان در بخش خصوصی، تقویت پایداری مالی صندوقهای بازنشستگی و ارتقای کیفیت خدمات عمومی انجام شده است.
در این گزارش، ساختار بیمه اجتماعی امارات، قوانین و نهادهای مسئول، نحوه پرداخت حق بیمه، شرایط بازنشستگی، مهمترین مزایا، تفاوت آن با بیمه درمانی و بیمه بیکاری، وضعیت اتباع خارجی و آخرین اصلاحات این نظام بر اساس اطلاعات منتشرشده از منابع رسمی و معتبر امارات بررسی میشود.
ما مسیر ورود به بازار امارات را برای شما ترسیم میکنیم.
بیمه اجتماعی امارات چیست؟
بیمه اجتماعی در امارات مجموعهای از قوانین و سازوکارهای حمایتی است که برای تأمین درآمد افراد پس از پایان دوران اشتغال یا در شرایطی مانند ازکارافتادگی و فوت طراحی شده است. به گزارش General Pension and Social Security Authority (GPSSA)، اهداف اصلی این نظام شامل پرداخت مستمری بازنشستگی، حمایت از خانواده بیمهشده در صورت فوت و تأمین درآمد افراد در صورت ازکارافتادگی است.
مسئول اجرای این نظام در سطح فدرال، GPSSA است که وظیفه ثبت بیمهشدگان، دریافت حق بیمه، مدیریت سوابق بیمهای و پرداخت مستمریها را بر عهده دارد. در برخی امارتها نیز صندوقهای مستقلی مانند Abu Dhabi Pension Fund (ADPF) و Sharjah Social Security Fund (SSSF) برای کارکنان دولتهای محلی فعالیت میکنند.
به گزارش پرتال رسمی دولت امارات، بیمه اجتماعی با بیمه درمانی و بیمه بیکاری تفاوت دارد. بیمه درمانی هزینههای پزشکی را پوشش میدهد، بیمه بیکاری (ILOE) برای مدت محدودی بخشی از درآمد افراد بیکار شده را جبران میکند، اما بیمه اجتماعی بر حمایت مالی بلندمدت در دوران بازنشستگی و شرایط خاص تمرکز دارد.
ساختار نظام بیمه اجتماعی
نظام بازنشستگی امارات طی سالهای اخیر اصلاحات مهمی را تجربه کرده است. به گزارش خبرگزاری رسمی امارات (WAM)، تصویب قانون فدرال شماره ۵۷ سال ۲۰۲۳ درباره مستمری و بیمه اجتماعی یکی از مهمترین اصلاحات این حوزه محسوب میشود. این قانون با هدف افزایش پایداری مالی صندوقهای بازنشستگی، بهبود عدالت میان کارکنان بخش دولتی و خصوصی و حمایت از اشتغال شهروندان اماراتی در بخش خصوصی تدوین شده است.
به گزارش GPSSA، تمامی کارفرمایانی که شهروندان اماراتی را استخدام میکنند، موظفاند کارکنان خود را در سامانه این سازمان ثبت کرده و حق بیمه مربوط را پرداخت کنند. ثبتنام در GPSSA به منزله آغاز تشکیل سابقه بیمهای فرد است و تمامی سوابق اشتغال، حقوق مشمول بیمه و حق بیمه پرداختی در پرونده الکترونیکی وی ثبت میشود.
چه کسانی مشمول بیمه اجتماعی هستند؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط پرتال رسمی دولت امارات، افراد مشمول این نظام در سه گروه اصلی قرار میگیرند.
گروه نخست، شهروندان امارات هستند که در بخش دولتی یا خصوصی مشمول قانون فعالیت میکنند. این افراد پس از احراز شرایط قانونی از مزایایی مانند مستمری بازنشستگی، مستمری ازکارافتادگی، مستمری بازماندگان و مزایای فوت برخوردار میشوند.
گروه دوم، اتباع کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) هستند. به گزارش GPSSA، این افراد در بسیاری از موارد همچنان تحت پوشش صندوق بازنشستگی کشور خود باقی میمانند و حق بیمه آنان بر اساس توافقنامههای مشترک میان کشورهای عضو پرداخت میشود.
گروه سوم، اتباع خارجی هستند که بخش عمده نیروی کار امارات را تشکیل میدهند. بر اساس قانون کار امارات و اعلام MOHRE، بیشتر اتباع خارجی عضو نظام بازنشستگی دولتی نیستند و پس از پایان همکاری، مزایای پایان خدمت (End of Service Gratuity) دریافت میکنند.
کسبوکار خود را با فرصتهای واقعی بازار امارات همسو کنید.
نحوه پرداخت حق بیمه
به گزارش GPSSA، حق بیمه شهروندان اماراتی بر مبنای «حقوق مشمول بیمه» محاسبه میشود و میان کارمند، کارفرما و در برخی موارد دولت تقسیم میشود.
بر اساس مقررات جاری برای بسیاری از کارکنان مشمول قانون فدرال، ۵ درصد از حقوق مشمول بیمه توسط کارمند، ۱۵ درصد توسط کارفرما و ۲.۵ درصد نیز به عنوان سهم دولت پرداخت میشود. البته GPSSA تأکید میکند که نحوه اعمال این نرخها بسته به تاریخ استخدام، نوع صندوق بازنشستگی و مقررات حاکم ممکن است متفاوت باشد.
کارفرما موظف است سهم کارمند را از حقوق وی کسر کرده و مجموع حق بیمه را به صورت ماهانه از طریق سامانههای الکترونیکی GPSSA پرداخت کند. عدم ثبت کارکنان یا تأخیر در پرداخت حق بیمه میتواند منجر به اعمال جریمههای قانونی شود.
شرایط بازنشستگی و محاسبه مستمری
برخلاف بسیاری از کشورها، در امارات صرف رسیدن به سن مشخص برای بازنشستگی کافی نیست. به گزارش GPSSA، شرایط بازنشستگی به عواملی مانند مدت سابقه بیمه، سن، نوع اشتغال، تاریخ شروع خدمت و مقررات حاکم بر صندوق بازنشستگی بستگی دارد.
همچنین میزان مستمری تنها بر اساس آخرین حقوق فرد تعیین نمیشود، بلکه مدت پرداخت حق بیمه، حقوق مشمول بیمه و فرمولهای قانونی نیز در محاسبه آن نقش دارند. به همین دلیل، دو فرد با حقوق مشابه ممکن است مستمری متفاوتی دریافت کنند.
در برخی شرایط نیز قانون امکان بازنشستگی پیش از موعد را پیشبینی کرده است، اما این موضوع منوط به احراز شرایط خاص و بررسی پرونده توسط مراجع ذیصلاح است.
مزایای بیمه اجتماعی
به گزارش GPSSA، مهمترین مزایای نظام بیمه اجتماعی امارات عبارتاند از:
- مستمری بازنشستگی
- مستمری ازکارافتادگی
- مستمری بازماندگان
- مزایای فوت
- انتقال سوابق بیمهای میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس
- خدمات الکترونیکی مرتبط با پرونده بیمهای
در صورت ازکارافتادگی بیمهشده و تأیید آن مطابق مقررات قانونی، مستمری ازکارافتادگی برای وی برقرار میشود. همچنین در صورت فوت بیمهشده یا بازنشسته، خانواده و بازماندگان واجد شرایط میتوانند از مستمری بازماندگان و سایر حمایتهای قانونی بهرهمند شوند.
یکی دیگر از ویژگیهای نظام بازنشستگی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، امکان انتقال سوابق بیمهای اتباع این کشورها هنگام اشتغال در سایر کشورهای عضو است. این سازوکار با هدف تسهیل جابهجایی نیروی کار و حفظ سوابق بیمهای طراحی شده است.
دریافت مشاوره تخصصی ورود هوشمندانه به بازار امارات
خدمات دیجیتال GPSSA
دولت امارات در سالهای اخیر بخش قابل توجهی از خدمات بیمه اجتماعی را دیجیتالی کرده است. به گزارش GPSSA، کارفرمایان و بیمهشدگان میتوانند از طریق سامانههای آنلاین، خدماتی مانند ثبتنام، پرداخت حق بیمه، مشاهده سوابق، درخواست بازنشستگی، دریافت گواهیهای بیمهای و پیگیری پرونده را بدون مراجعه حضوری انجام دهند.
این اقدام در راستای راهبرد کلان دولت امارات برای توسعه دولت هوشمند و افزایش شفافیت و کارایی خدمات عمومی انجام شده است.
تفاوت بیمه اجتماعی، بیمه درمانی و بیمه بیکاری
یکی از مهمترین نکاتی که مهاجران باید به آن توجه کنند، تفاوت این سه نظام است.
بیمه درمانی هزینههای درمان، بستری، دارو و خدمات پزشکی را پوشش میدهد و در بسیاری از امارتها داشتن آن برای کارکنان الزامی است.
بیمه اجتماعی با بازنشستگی، ازکارافتادگی و حمایت از بازماندگان ارتباط دارد و برای شهروندان اماراتی طراحی شده است.
در مقابل، بیمه بیکاری (ILOE) که به گزارش وزارت منابع انسانی و اماراتیسازی (MOHRE) از سال ۲۰۲۳ اجرایی شده، با دریافت حق عضویت ماهانه، در صورت از دست دادن غیرارادی شغل، برای مدت محدودی بخشی از درآمد فرد را جبران میکند. این نظام جایگزین بازنشستگی نیست و صرفاً نقش حمایتی کوتاهمدت دارد.
وضعیت اتباع خارجی و ایرانیان
یکی از مهمترین تفاوتهای نظام تأمین اجتماعی امارات با بسیاری از کشورها، نحوه حمایت از اتباع خارجی است. بیشتر کارکنان خارجی از جمله ایرانیان، عضو GPSSA نیستند و به جای مستمری بازنشستگی، مطابق قانون کار از مزایای پایان خدمت بهرهمند میشوند.
در سالهای اخیر، دولت امارات با اجرای Alternative End-of-Service Savings Scheme امکان مشارکت برخی کارفرمایان در طرحهای پسانداز و سرمایهگذاری برای مزایای پایان خدمت را فراهم کرده است. هدف این طرح، افزایش امنیت مالی کارکنان، ایجاد بازده سرمایهگذاری و مدرنسازی نظام مزایای پایان خدمت است.
برای ایرانیانی که قصد اشتغال یا سرمایهگذاری در امارات را دارند، آگاهی از مفاد قرارداد کار، نحوه محاسبه مزایای پایان خدمت، وضعیت بیمه درمانی و شرایط عضویت در طرحهای جدید پسانداز اهمیت زیادی دارد.
چشمانداز و اصلاحات آینده
به گزارش صندوق بینالمللی پول (IMF) و اسناد راهبردی دولت امارات از جمله We the UAE 2031 و UAE Centennial 2071، اصلاح نظامهای رفاهی و بازنشستگی یکی از اولویتهای اصلی این کشور در دهههای آینده خواهد بود.
دولت امارات در تلاش است با افزایش اشتغال شهروندان در بخش خصوصی، توسعه خدمات دیجیتال، تقویت پایداری مالی صندوقهای بازنشستگی و گسترش طرحهای نوین مزایای پایان خدمت، نظام تأمین اجتماعی خود را با تحولات اقتصادی و جمعیتی هماهنگ کند.
برای ورود آگاهانه به بازار امارات با ما مشاوره کنید
جمعبندی
بیمه اجتماعی امارات یکی از ارکان مهم نظام رفاه اجتماعی این کشور است و نقش اساسی در حمایت از شهروندان اماراتی در دوران بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت ایفا میکند. اجرای این نظام بر عهده GPSSA و برخی صندوقهای محلی است و قوانین آن طی سالهای اخیر با تصویب قانون فدرال شماره ۵۷ سال ۲۰۲۳ بهروزرسانی شده است.
در مقابل، بیشتر اتباع خارجی از جمله ایرانیان، عضو نظام بازنشستگی دولتی نیستند و حقوق آنان عمدتاً از طریق مزایای پایان خدمت و در برخی موارد طرحهای جایگزین پسانداز تأمین میشود. از این رو، آشنایی با تفاوت میان بیمه اجتماعی، بیمه درمانی و بیمه بیکاری و همچنین اطلاع از حقوق و تعهدات قانونی، برای تمامی متقاضیان کار و سرمایهگذاری در امارات ضروری است.
با ادامه اصلاحات اقتصادی، دیجیتالی شدن خدمات و اجرای برنامههای توسعهای، انتظار میرود نظام بیمه اجتماعی امارات در سالهای آینده شفافتر، کارآمدتر و متناسبتر با نیازهای بازار کار این کشور شود.
انتهای پیام/
